Cyclus | VAKblad nr. 26 | oktober 2017

AFVALVRIJE SCHOOL Cyclus wil samen met de maatschappelijke partners een bijdrage leveren aan de circu- laire economie en constateerde de toege- nomen urgentie van gescheiden inzameling op scholen. Met de ervaringen van I love afval scheiden en STRAAT JE NETJES én met de kennis uit de branche heeft Cyclus het project AFVALVRIJE SCHOOL ontwikkeld. De gemeenten Bodegraven- Reeuwijk, Gouda en Waddinxveen doen mee. De basisscholen in de deelnemende gemeenten hebben inmiddels een uitnodi- ging ontvangen. Voor het eind van het jaar start het educatietraject. Begin 2018 start de gescheiden inzameling. Het project in een notendop: - Maarten Milieu geeft een interactieve afvalles in de bovenbouw. De leerlingen maken voorlichtingsmateriaal en voeren campagne over afvalpreventie en afval- scheiding op school. Oplossingen Op het moment zijn er in de praktijk drie oplossingsrichtingen zichtbaar. 1 Scholen werken met elkaar (en met andere maatschappelijke instellin- gen) samen bij het aanbesteden van gescheiden afvalinzameling. Ze kunnen hierdoor zowel het inkoopvolume als de inkoopkennis bundelen en daarmee hun behoefte beter specificeren en een ster- kere positie creëren in de markt. 2 Inzamelaars bieden een aantrekkelijk totaalpakket richting scholen, soms inclu- sief een educatiepakket. Op dit moment betekent dit in de meeste gevallen wel dat er additionele kosten zijn voor een school. 3 Gemeenten nemen het afval van scho- len mee in de routes voor huishoudelijk afval. Om dit mogelijk te maken wijzen zij de afvalinzameling op scholen aan als ‘dienst van algemeen belang’ en zonde- ren deze hiermee uit van de werking van de Wet Markt en Overheid. Door gebruik te maken van de bestaande logistiek voor huishoudelijk afval, ontstaat een voor scholen laagdrempelige en financieel aantrekkelijke oplossing. Als tegenpres- tatie vragen de gemeenten de scholen om de directe omgeving van de school schoon te houden. Succesfactoren De afvalvrije school vraagt het nodige van de scholen zelf. Tijdens het onderzoek zijn uiteenlopende succesfactoren in kaart gebracht. We noemen er vier: - Duurzaamheid moet prioriteit hebben op de school, zodat de gescheiden inzameling geen losstaand initiatief is. Voorbeelden zijn een inkoopbeleid gericht op het voorkomen van onnodige verpak- kingen, retoursystemen voor het aan- leveren van producten (denk aan kratten in plaats van dozen) en het verplicht stellen van broodtrommels en bekers. - Bronscheiding op school vraagt om extra tijdsinzet en goede praktische afspraken over taken en verantwoordelijkheden. Enthousiasme en eigenaarschap van een doorpakkend kernteam is wenselijk. Denk bijvoorbeeld aan de directeur, een leer- kracht en de conciërge. - Het is belangrijk dat leerkrachten en leer- lingen betrokken zijn en participeren. Dit kan bijvoorbeeld georganiseerd worden door het vormen van een werkgroep, het (laten) geven van afvallessen, het uitvoe- ren van een afvalproject en het organi- seren van schoonmaakacties. Hierbij is inbedding in het curriculum wenselijk. - De interne logistiek en voldoende fysieke ruimte zijn aandachtspunten. Scheiden we in de klas of in de aula? Doen we dat met containers of zakken? Hoeveel hebben we er dan nodig per afvalsoort? En wie zorgt ervoor dat het afval op de aanbiedplaats terechtkomt? Het bepalen van de totale hoeveelheid afval per week is een goede startactie. • Maarten Milieu legt uit dat zichtbaar schoonmaken veilig is en aanstekelijk werkt. - De school start met het scheiden van GFT- afval, oud papier en/of PMD. De school ontvangt hiervoor de inzamelmiddelen die inwoners in de gemeente ook gebruiken. - Cyclus haalt de waardevolle grondstoffen op tijdens de reguliere huisvuilinzameling. De gemeente heeft hiervoor de inzameling van het afval op scholen aangewezen als dienst van algemeen belang. - Maarten bezoekt na een tijd opnieuw de klas. Hij bespreekt hoe het gaat met het scheiden van afval op school. En hij daagt de leerlingen uit het certificaat AFVALVRIJE SCHOOL te halen. - De klas gaat met het zwerfafvalpakket dat Maarten achterlaat op een veilige en opvallende manier zwerfafval opra- pen rondom de school. Het afval wordt gescheiden en gewogen en elke week stu- ren de leerlingen de weegresultaten naar Cyclus. - Maarten bezoekt voor de laatste keer de klas. Hij onthult de resultaten van de school en reikt het certificaat AFVALVRIJE SCHOOL uit. - Het gescheiden inzamelen van afval op de school gaat uiteraard gewoon door en de school kan op eigen initiatief met het zwerfafvalpakket blijven prikken rondom de school. • Meer weten? Download het rapport ‘Opschalingsmogelijkheden Afvalvrije scholen’ op www.rwsleefomgeving.nl/ onderwerpen/ afval/zwerfafval-0/ educatie-zwerfafval 2

RkJQdWJsaXNoZXIy NTYxMQ==